یادداشت/پیشرفت؛ بدون عدالت واقعی نیست!

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت پیشرفت و عدالت، معصومه آمره دبیر این جمعیت در استان قم و عضو شورای شهر قم در یادداشتی نوشت: سال‌هاست واژه «پیشرفت» به یکی از پرکاربردترین مفاهیم در ادبیات مدیریت شهری بدل شده است؛ اما تجربه زیسته شهروندان نشان می‌دهد هر حرکتی که بر مدار عدالت نچرخد، دیر یا زود به بازتولید نابرابری می‌انجامد. توسعه‌ای که تنها در خیابان‌های مرکزی شهرها دیده می‌شود و در محله‌های کم‌برخوردار ردپایی ندارد، نه پایدار است و نه قابل دفاع.

پیشرفت واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که همه شهروندان، فارغ از محل زندگی‌شان، از فرصت‌های برابر برخوردار باشند. شهری که در آن دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، فضای سبز، مراکز آموزشی، درمانی و خدمات شهری عادلانه توزیع نشده باشد، حتی با پروژه‌های پرهزینه عمرانی نیز نمی‌توان مدعی توسعه متوازن شد؛
مدیریت شهرها امروز، بیش از هر زمان دیگری، به افرادی نیاز دارد که توان حل مسائل را داشته باشند، نه صرفاً توان گفتن و شعار دادن. شهر میدان آزمون وعده‌ها نیست؛ عرصه تصمیم‌های دقیق، تخصص‌محور و مسئولانه است.

از حمل‌ونقل و محیط زیست گرفته تا بافت‌های فرسوده و کیفیت زندگی شهروندان، هیچ‌کدام با رویکردهای نمایشی یا نگاه‌های جناحی و سیاسی سامان نخواهد یافت.
یکی از چالش‌های جدی مدیریت شهرها، توزیع ناعادلانه منابع و امکانات است؛ جایی که برخی محله‌ها همواره در اولویت سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرند و برخی دیگر سال‌ها از ابتدایی‌ترین خدمات محروم می‌مانند. این شکاف، نه‌تنها کیفیت زندگی را کاهش می‌دهد، بلکه احساس بی‌عدالتی و فاصله میان شهروندان و مدیریت شهری را عمیق‌تر می‌کند. مدیریت کارآمد، مدیریتی است که صدا و نیاز همه محله‌ها را بشنود، نه فقط مناطق برخوردار را.
از سوی دیگر، ورود افرادی به عرصه تصمیم‌سازی شهری که بیش از آن‌که با کارنامه تخصصی و تجربه اجرایی شناخته شوند، با برچسب‌های سیاسی معرفی می‌شوند، یکی از آسیب‌های جدی امروز است. این نقاب‌ها شاید در کوتاه‌مدت نتیجه بخش باشند، اما در بلندمدت هزینه‌های سنگینی را به شهرها تحمیل می‌کنند. شهرها به مدیرانی نیاز دارند که شفاف، پاسخگو و حرفه‌ای باشند؛ نه بازیگران صحنه سیاست.
عدالت در مدیریت شهری یعنی تصمیم‌گیری بر اساس نیازهای واقعی مردم، نه مصلحت‌های مقطعی و بده‌بستان‌های سیاسی. یعنی اولویت دادن به کارآمدی، تخصص و تجربه، و توجه ویژه به مناطق کمتر برخوردار. هنگامی که انتخاب‌ها و سیاست‌ها بر این مبنا شکل بگیرد، پیشرفت دیگر یک ادعا یا شعار نخواهد بود؛ بلکه به واقعیتی ملموس در زندگی روزمره شهروندان تبدیل می‌شود.
امروز، بیش از هر زمان دیگری، آینده شهرها به انتخابی آگاهانه گره خورده است؛ انتخابی که اگر بر پایه عدالت، شایستگی و مسئولیت‌پذیری باشد، می‌تواند مسیر مدیریت شهری را از تکرار خطاهای گذشته به سمت توزیع عادلانه خدمات، کاهش شکاف‌های شهری و حل مسائل واقعی و انباشته شهرها تغییر دهد.